Magnez - odgrywa zasadniczą rolę w większości reakcji biochemicznych, związanych z transportem fosforu. Jest aktywatorem ponad 100 enzymów. Uczestniczy w syntezie białek. Jest nieodzowny do prawidłowej pracy serca i mięśni. Niedobór może sprzyjać powstaniu zmian miażdżycowych i niektórych chorób nowotworowych. Dzienne zapotrzebowanie 300-400 mg.
Organizm człowieka zawiera około 1000 mmol (24 g) magnezu. W kościach zgromadzone jest 50% zawartości magnezu, w płynie wewnątrzkomórkowym 45%, w płynie zewnątrzkomórkowym 5%. Jest kofaktorem fosfataz, niezbędny do procesu translacji (syntezy białek), tworzenia rybosomów, syntezy kwasów nukleinowych, procesów detoksykacji i prawidłowego funkcjonowania układu immunologicznego. Magnez działa uspokajająco. Prawidłowe stężenie magnezu w surowicy krwi waha się od 0,8 do 1 mmol/l. Magnez jest kationem płynu wewnątrzkomórkowego. Jeżeli stężenie magnezu we krwi spadnie poniżej 0,6 mmol/l mówimy o hipomagnezemii.
Hipomagnezemia może być spowodowana:
- niedostateczną podażą magnezu w pokarmach;
- biegunkami, stanami zapalnymi jelit (niedostateczne wchłanianie magnezu z jelit do krwi;
- nadmierną utratą Mg z moczem, spowodowaną chorobami nerek, podawaniem niektórych leków, np. antybiotyków aminoglikozydowych, diuretyków (leków moczopędnych);
- utratą magnezu z potem (gorączka, obfite pocenie się latem) lub mlekiem (u matek karmiących).
Niedobór magnezu może przez dłuższy czas przebiegać bezobjawowo i jego rozpoznanie może być bardzo trudne. Objawy niedoboru magnezu: nagłe zawroty głowy, nagłe utraty równowagi, drganie powiek, drętwienie kończyn, skurcze łydek w czasie snu (bolesne), wypadanie włosów, próchnica zębów, szybkie męczenie się podczas pracy fizycznej, bezsenność, bóle głowy, kołatanie serca, koszmary nocne, chęć do płaczu, depresja, wrażenie ociężałości, zaburzenia pamięci, niepokój. Niski poziom magnezu w ustroju sprzyja powstawaniu zawałów mięśnia sercowego i niemiarowości akcji serca.
Regularne i dłuższe zażywanie magnezu w dawce 500 mg dziennie powoduje spadek poziomu cholesterolu we krwi do normy już w ciągu miesiąca. Magnez zapobiega powstawaniu miażdżycy naczyń i kamicy nerkowej (chodzi tu o kamienie powstające ze szczawianu wapnia).
Magnez jest ważnym składnikiem budulcowym kości i zębów. Bierze udział w wielu reakcjach enzymatycznych, np. w cyklu Krebsa, powstawaniu AMP (adenozynomonofosforanu). Uczestniczy w kształtowaniu prawidłowej pobudliwości nerwowo-mięśniowej. Jest antagonistą wapnia.
W ziołach jest dużo magnezu, gdyż wchodzi on w skład zielonego barwnika – chlorofilu (każda cząsteczka chlorofilu zawiera centralnie umieszczony atom magnezu).
Spośród roślin leczniczych najwięcej magnezu zawierają: kozieradka, babka, pomidory, ogórecznik, glony, dziurawiec, fiołek polny, siemię lniane, lubczyk, mięta, nagietek, pokrzywa, szałwia.
Z pokarmów najwięcej magnezu zawierają: kakao 192-420 mg, czekolada 107-292 mg, migdały 225 mg, banany 31-42 mg, rodzynki 27-42 mg, suszone śliwki 54 mg, makaron 57 mg.
